La Regla de san Benito
Capítulo 10
Qualiter Æstatis tempore agatur Nocturna LausComo deben celebrarse los Maitines en tiempo de estío
Sobre todo el capítulo
Comentarios Dom Paul Delatte, abad de Solesmes (1913) (en francés) 10
p. 174 COMMENT CÉLÉBRER EN ÉTÉ L’OFFICE DE NUIT
A Pascha autem usque ad Kalendas Novembris (ut supra dictum est) omnis Psalmodiæ quantitas teneatur:
Desde Pascua hasta primero de Noviembre se guardará el número de Salmos arriba dicho,
Comentarios Dom Edmond Martène, maurino (1690) (en latín) 10.1
col.433 A Pascha autem usque ad calendas Novembris, etc.] A Pascha, inquit, scilicet Resurrectionis, ad differentiam aliarum solemnitatum Domini nostri Jesu Christi, inquit Boherius, quas etiam quædam provinciæ Paschata vocant. Ita in antiquis Germaniæ Consuetudinibus mss., feria v in Cœna Domini Pascha appellatur.
Comentarios Dom Paul Delatte, abad de Solesmes (1913) (en francés) 10.1-10.3
p. 174 QUALITER AESTATIS TEMPORE AGATUR NOCTURNA LAUS. — A Pascha autem usque ad Kalendas Novembris, ut supra dictum est, omnis psalmodiae quantitas teneatur : excepto quod Lectiones in codice, propter brevitatem noctium, minime legantur, sed pro ipsis tribus Lectionibus una de veteri Testamento memoriter dicatur, quam breve Responsorium subsequatur, et reliqua omnia ut dictum est impleantur, id est, ut numquam minus a duodecim Psalmorum quantitate ad Vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto Psalmo.
p. 174 Il s’agit toujours de la Vigile fériale ; mais nous sommes maintenant en été, de Pâques à novembre. Les nuits sont plus courtes. Elles peuvent sans doute encore suffire à la psalmodie, même intercalée d’antiennes ; mais l’aurore vient trop tôt pour qu’on ait le loisir des longues lectures de l’Ancien et du Nouveau Testament et des traités des Pères ; et il ne faut songer ni à retarder les Laudes, qui demeurent fixées au point du jour, ni à prélever indiscrètement sur le temps du sommeil. Ce n’est donc pas sur la psalmodie qu’on fera porter les retranchements nécessaires ; elle s’adresse plus directement à Dieu, elle est la part formelle de la prière. On remplacera les trois leçons du premier nocturne par une seule leçon, empruntée à l’Ancien Testament, récitée de mémoire, très courte par conséquent. Au lieu des trois grands répons, on n’en chantera qu’un seul et plus bref. Tout se passe encore aujourd’hui comme saint Benoît l’a prescrit.
p. 174 La deuxième partie de l’office est exactement la même qu’en hiver : six psaumes avec Alleluia comme antienne. Il n’y a d’ailleurs de différence entre l’office d’été et celui d’hiver qu’au point de vue des lectures et des répons. N. B. Père insiste pour que l’on ne récite jamais moins des douze psaumes prescrits par la tradition sainte ; et, afin de prévenir toute méprise, il rappelle que les psaumes iii et xciv ne sont pas comptés dans cette série des douze psaumes de l’office nocturne.
excepto, quod lectiones in codice, propter brevitatem noctium, minime legantur, sed pro ipsis tribus lectionibus, una de veteri Testamento memoriter dicatur, quam breve responsorium subsequatur,
excepto que por la brevedad de las noches no se leerán las lecciones por el libro, sino que en lugar de las tres lecciones se dirá solamente una del Antiguo Testamento de memoria, con un Responso breve,
Comentarios Dom Edmond Martène, maurino (1690) (en latín) 10.2
col.433 Pro ipsis tribus lectionibus una de Veteri Testamento memoriter dicatur.] Huc spectare videtur illud Guigonis Carthusiæ prioris statutum (Cap. 5) : « A Pentecoste usque ad Novembris calendas, una, nisi festum intersit, lectione sicut cæteri monachi contenti sumus. » Quod dicit a Pentecoste, ostendit toto tempore Paschali plures recitatas fuisse lectiones, et revera tres olim in omnibus passim monasteriis legebantur, uti observavimus in lib. iii de Antiquis monachorum Ritibus, cap. 18, quod etiam exemplo Romanæ Ecclesiæ tota æstate præstitisse Cassinenses constat ex Theodemari abbatis epistola ad Carolum Magnum. Scribit etiam Amalarius in Supplem. quod « in quibusdam monasteriis monachorum propter consuetudinem Romanam, ne penitus ab ea discrepent, ut historiam Veteris Instrumenti plenius in ecclesiis legant, æstatis tempore feria tantum 2, 3 et 4, tres lectiones aguntur ; et aliis tribus diebus nisi sancti alicujus memoria fuerit, propter observationem Regulæ S. Benedicti una contentum est. » Sed Cistercienses adeo mordicus S. Regulæ legibus adhæserunt, ut toto æstatis tempore nullum omnino trium lectionum festum habeant, ut scribit cardinalis Bona (De Divina Psalm. cap. 18, § 4).
col.434 Hæc lectio, quam pueri apud Cluniacenses legebant ex Udalrico l. iii, c. 8, apud Carthusienses cantor hebdomadarius ex Nova Collect. Statut., part. i, c. 16, ex Regulæ præscripto memoriter, hoc est ex corde, sine libro recitanda est; adeoque brevis esse debet, brevior tamen aut prolixior pro brevitate aut prolixitate noctium. « Si quem autem movet, inquit Theodemarus (Epist. ad Carolum Magn.), quare B. Benedictus in æstatis tempore quotidianis diebus ad nocturnale officium unam tantum de Veteri Testamento lectionem legi præceperit, cognoscat necdum eo tempore in Romana Ecclesia, sicut nunc leguntur, sacras Scripturas legi morem fuisse ; sed post aliquod tempus hoc institutum esse sive a papa Gregorio, sive, ut ab aliis affirmatur, ab Honorio. »
col.434 Unicam hic quæstionem movet Hildemarus, et post eum Bernardus Cass., Boherius, et Turrecremata, cur nimirum S. Pater unicam duntaxat lectionem mensibus Septembri et Octobri præscripserit, qui tamen æquales cum Martio et Aprili, in quibus tres instituit lectiones, habent noctes ; aiuntque hoc potissimum factum esse ad sublevandos fratres ab illis magnis laboribus quos in colligendis frugibus et vindemiis subire coguntur. Adde quod quadragesimale tempus, in quod Martius et Aprilis solent incidere, ad solitum pensum aliquid addi postulabat : quanquam, si S. Benedicti attendatur intentio, nihil præter Regulam egerint bonæ voluntatis fratres, qui tres Septembri et Octobri lectiones in codice recitant, sicut prædicti commentatores sentiunt.
col.435 Quam breve responsorium subsequatur.] Breve utique, quod ex uno alicujus psalmi versiculo componi solet, ut notat Boherius.
et reliqua omnia (ut dictum est) impleantur; id est, ut nunquam minus a duodecim Psalmorum quantitate ad Vigilias nocturnas dicatur, exceptis tertio et nonagesimo quarto Psalmo.
y lo demás se hará como queda dispuesto; esto es, que nunca se digan menos de doce Salmos en los Maitines, sin incluir en ellos el tercero, y noventa y cuatro.
Comentarios Dom Edmond Martène, maurino (1690) (en latín) 10.3
col.435 Ut nunquam minus a duodecim psalmorum quantitate ad vigilias nocturnas dicatur.] Eumdem psalmorum numerum tanquam sacratum et cœlitus acceptum etiam in dominica S. P. Benedictus retinuit ; eumdem præscribit concilium Turon. ii, can. 18; eumdem persolvebant ad vigilias et ad vespertinam synaxim Ægyptii monachi ex Cassian. l. ii, cap. 5 et 6 ; eumdem S. Pachomio pro suis monachis ab angelo injunctum fuisse tradit Palladius in Laus. c. 38; eumdem et alii monachi observabant ex Regula Solitariorum. Deinde etiam, ut docet Hildemarus, obtinuit consuetudo per Ecclesias Africanas et Occidentales, ut duodecim psalmos ad vigilias nocturnas decantarent.
Texto latino: edición de Hunter Blair, The Rule of St. Benedict, Fort Augustus, 1906, sin las referencias bíblicas entre corchetes ni las notas del editor. Numeración usual de los versículos. · Versión castellana, Barcelona, V. Torras y J. Corominas, 1850 (ortografía de la época). Texto de dominio público en Francia (art. L123-1 del Código de la Propiedad Intelectual francés). Transcripción y revisión: Abbatia Sancti Petri de Curte. Señalar un error