Abbatia
Sancti Petri
de Curte

Dichos de los ancianos (Verba seniorum, libro VII)

Contra el espíritu de vanagloria

Contra spiritum vanæ gloriæ.Contra vana gloria.

1

Quidam frater requisivit abbatem Pimenium: Si melius esset, remotius, an cum aliis manere? Respondit senex: Homo si semetipsum reprehenderit, ubique potest persistere; si autem se magnificat, nusquam stat, sicut scriptum est: Qui se existimat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Quidquid enim homini fecerit homo, ne exsultet in eo quia mox perdet illud.

— omitido en esta traducción —

2

Abbatem Macarium si quis cum timore velut sanctum virum voluisset audire, suspectus nullum penitus a sene excipiebat responsum. Si quis vero, velut contemnens eum, talibus verbis compellaret: Abba Macari, quando eras camelarius et nitrum furabaris, nunquid non vapulabas a magistris, deprehensus in furto? libenter ei, quidquid requisisset, cum gaudio respondebat.

Si alguno queria saber del abad Macario algo con temor como de santo no le queria responder/ y si alguno desechando le con palabras de denuesto le dezia. Padre Macario quando guardauas los camellos y hurtauas algo de lo que trayas enellos: no te dauan de palos tus amos: luego respondia con gozo a quanto le preguntauan.

3

Abbas Nesteron, dum cum aliis ambularet fratribus in deserto, viderunt draconem, et fugerunt. Dicit ei unus ex eis: Et tu times, abba? Cui senex: Non timeo, fili, sed oportuit me fugere: quia nisi fugissem, cogitationem vanæ gloriæ non vitassem.

— omitido en esta traducción —

4

Venit aliquando ad abbatem Zenonem in Syria aliquis frater Ægyptius, et cœpit cogitationes proprias accusare, præsente sene. Ille autem audiens hoc, admiratus dixit: Ægyptii quas habent virtutes celant, et vitia quæ non habent manifestant; Syri autem et Græci virtutes quas non habent prædicant, et vitia quæ habent abscondunt.

— omitido en esta traducción —

5

Quidam senex, cum venisset ad alium senem, dixit: Ego mortuus sum huic sæculo. Cui ille alter: Ne confidas in te, donec egrediaris de corpore hoc. Nam etsi dicis tu, Quia mortuus sum; diabolus tamen necdum mortuus est, cujus innumerabiles sunt malæ artes.

— omitido en esta traducción —

6

Abbas Sisois, cum sedens, præsente fratre altero, factus esset in exstasi, et altero audiente nesciens suspirasset, cœpit pœnitere, ac dicere: Indulge mihi, frater, exposco; necdum enim me cognosco esse monachum, quia audiente altero suspiravi. Quoties autem in oratione senex idem stans manus suas erexit ad cœlum, cito deponebat manus, propterea, si alter præsens esset, ne hoc ipsum illi pro laude constaret.

El abad Sysoyo como estando assentado presente otro religioso fuesse arrebatado y estuuiesse fuera de si/ y no cuydando sospirasse: oyendolo el otro començo de repentirse y dezir. Hermano perdona me. Ca no conozco ser aun monge porque he echado sospiros oyendo lo otro. Y quantas vezes el mismo viejo estando en oracion leuantaua las manos al cielo: luego las abaxaua: porque si otro estaua presente/ no recibiesse desto vanagloria.

7

Quidam senex habitabat in inferioribus partibus Ægypti, et sedebat quiescens. Unus autem sæcularis religiosus ministrabat ei. Contigit autem ut filius sæcularis infirmaretur. Multis ergo precibus postulabat senem, ut veniret ad domum suam, et faceret orationem pro infante. Exsurgens vero senex, ambulabat cum eo. Ille autem præcessit, et ingressus in domum suam, dixit: Venite in occursum anachoretæ. Quos cum senex vidisset a longe egressos cum lampadibus, sensit quod ad se venirent; et statim despolians se vestimenta sua misit in fluvium, et cœpit lavare stans nudus. Ille autem qui ministrabat ei, videns hæc erubuit. Et rogabat homines, dicens: Revertimini, senex enim noster sensum perdidit. Et veniens ad eum, ait illi: Abba, quid est hoc quod fecisti? Omnes enim qui te viderunt dixerunt: Quia dæmonium habet senex. Cui ille: Ego vero volebam hoc audire.

— omitido en esta traducción —

8

Item alia vice volebat eum aliquis videre ex judicibus, et præcesserunt clerici, dicentes ei: Abba, præpara te, quoniam judex audiens opera tua veniet ad te, benedici cupiens a te. Ille autem dixit: Ita faciam, ego præparabo me. Vestitus ergo lebetone suo, et tollens panem et caseum in manibus, adscendit in portam, et divaricatis pedibus sedens, cœpit manducare. Veniens autem cum officio suo judex, et videns eum, dixit: Iste est anachoreta de quo talia audiebamus? Et contemnens eum, ita discessit.

— omitido en esta traducción —

Texto latino: Verba seniorum, libro VII de las Vitae Patrum, traducido del griego por Pascasio de Dumio para el abad Martín (Martín de Braga), en la edición de H. Rosweyde reproducida en la Patrologia Latina de Migne, t. 73 (reimpresión de 1879), col. 1025–1062, cotejado con los facsímiles; sin las notas ni las remisiones del editor, ni el texto griego del capítulo XLIV dado en las notas. · Traducción castellana anónima: Vitas patrum. Libro de las vidas de los sanctos padres del yermo: segun lo escriuio el glorioso Hieronimo: nueuamente corregido y emendado, Toledo, Juan de Ayala, 1553, edición elegida para esta biblioteca (ortografía de la edición; las abreviaturas se han desarrollado). En este libro la edición abrevia mucho: sustituye muchos dichos, y capítulos enteros, por una remisión a otro capítulo; esos dichos se ofrecen solo en latín, y las frases de remisión no se reproducen. Se dan el prólogo, los títulos de los capítulos y 84 dichos. Una muestra al azar del 10 % se cotejó palabra por palabra con los facsímiles (1,1 errores por 1 000 palabras antes de la corrección; corregidos). Texto de dominio público en Francia (art. L123-1 del Código de la Propiedad Intelectual francés). Transcripción y revisión: Abbatia Sancti Petri de Curte. Señalar un error