Dichos de los ancianos (Verba seniorum, libro VII)
Qué hermanos son semejantes y de un mismo mérito
Qui sint similes unius meriti fratres.Quales son los Religiosos de vn mismo ygual merescimiento.
Quidam frater interrogavit Pimenionem abbatem dicens: Qui sunt unius meriti fratres? Respondit senex: Si fuerint tres simul, unus quidem in omni verbo vel opere quiescens, alter autem infirmans et gratias agens, tertius vero cum munda conscientia illis obsequium faciens: hi tres unius meriti sunt.
Pregunto vn religioso al abad Pimenio: quales son los religiosos de vn merescimiento mismo? respondio el viejo. Si fueren tres juntos y el vno fuelgue en qualquier palabra o obra: y el otro este doliente y de gracias a dios porello: y el tercero con limpia conciencia los siruiere: estos tres son de vn merescimiento mismo:
Dixit senex: Injuriari, aut mentiri, aut perjurare, alienum a Christo est. Per has quatuor res anima maculatur, id est, si amicitiam quis cum potentibus habuerit, concupiscentiis carnalibus studens; vel si de proximo suo detractaverit; aut si per civitatem ambulans, oculos suos non custodierit; et si quamcunque notitiam cum muliere habuerit.
y dixo el mismo viejo. Denostar a otro o mentir: o hazer juramento falso: muy ageno es de christo: por estas quatro cosas se ensuzia la anima: es a saber: si tuuiere amistad con hombres poderosos estudiando en cobdicias y apetitos carnales: o si dixere mal de su proximo: o si andando por la ciudad no guardare sus ojos/ y si tuuiere algun conoscimiento con mugeres.
Beatus Arsenius referebat quod cum in propria cella resideret, vocem sibi audiret dicentem ut egrederetur foras propter opera manuum contemplanda. Et egressus, vidit hominem quemdam aquam de puteo haurientem, atque in vas perforatum mittentem, et aqua egrediens, refundebatur in puteum. Et iterum parum progressus, vidit Æthiopem ex lignis a se concisis sarcinam facientem. Quam cum tentasset, et importabilem sensisset, alia iterum ligna super ea congessit. Similiterque tentans, cum nec movere potuisset, tamen alia addere ligna non destitit. Et iterum progressus Arsenius, vidit ante portam civitatis duos juvenes sedentes in equis: qui lignum transversum portantes, ingredi non poterant civitatem. Lignum enim, quod ab eis portabatur, non eos permittebat intrare, et sequi vel humiliare alteri alter non volebat, et ita foris civitatem uterque remanserunt. Ille vero, qui hoc sancto Arsenio in spiritu ostendebat, dixit ei: Hic, quem prius vidisti aquam de puteo haurire, et de vase perforato rursum in puteum fundere, similitudo est hominis facientis eleemosynam, qui bonum opus imitatur efficere: sed quia in aliis operibus sæpe committit iniquitatem, propter hæc mala illud parum boni se coinquinans, perdit. Ille autem, quem vidisti ligna concidere, et gravem sarcinam addidisse, facereque graviorem, homo est in peccatis plurimis constitutus, qui post pœnitentiam aliud super peccatis suis onus augmentat. Hi vero quos, transverso ligno renitente, civitatem non posse ingredi conspexisti, sunt qui jugum miserabile videntur ferre superbiam, et alteri se humiliare noluerunt, ut per hoc emendati, viam Christi humilem sequerentur; atque ideo extra regnum Dei tam hi quam illi remanserunt.
— omitido en esta traducción —
Interrogavit frater abbatem Sisoium, dicens: Dimissa est mihi hæreditas a parentibus meis; quid faciam de illa? Respondit senex: Si dixero, Da illam in ecclesiam clericis, illi epulantur ex ipsa. Si dixero, Da illam consanguineis tuis, nullam habebis mercedem. Si ergo vis implere mandatum divinum, da hanc pauperibus et egenis, et perfectus eris.
Pregunto vn religioso al abad Sysoyo. Que hare dela hazienda que me han dexado mi padre y madre? Respondio el viejo. Si te dixere que la des alos clerigos enla yglesia/ aquellos comen della: si te dixere que la des a tus parientes ningun galardon auras/ por consiguiente si quieres cumplir el mandamiento de dios dala alos pobres y seras perfecto.
Texto latino: Verba seniorum, libro VII de las Vitae Patrum, traducido del griego por Pascasio de Dumio para el abad Martín (Martín de Braga), en la edición de H. Rosweyde reproducida en la Patrologia Latina de Migne, t. 73 (reimpresión de 1879), col. 1025–1062, cotejado con los facsímiles; sin las notas ni las remisiones del editor, ni el texto griego del capítulo XLIV dado en las notas. · Traducción castellana anónima: Vitas patrum. Libro de las vidas de los sanctos padres del yermo: segun lo escriuio el glorioso Hieronimo: nueuamente corregido y emendado, Toledo, Juan de Ayala, 1553, edición elegida para esta biblioteca (ortografía de la edición; las abreviaturas se han desarrollado). En este libro la edición abrevia mucho: sustituye muchos dichos, y capítulos enteros, por una remisión a otro capítulo; esos dichos se ofrecen solo en latín, y las frases de remisión no se reproducen. Se dan el prólogo, los títulos de los capítulos y 84 dichos. Una muestra al azar del 10 % se cotejó palabra por palabra con los facsímiles (1,1 errores por 1 000 palabras antes de la corrección; corregidos). Texto de dominio público en Francia (art. L123-1 del Código de la Propiedad Intelectual francés). Transcripción y revisión: Abbatia Sancti Petri de Curte. Señalar un error