Abbatia
Sancti Petri
de Curte

Dichos de los ancianos (Verba seniorum, libro VII)

Cómo se ha de vivir en los monasterios

Quomodo in cœnobiis vivendum sit.Como deuen biuir enlos monesterios los religiosos.

1

Cum quidam adolescens frater abbatem Agathonem requireret, dicens: Volo permanere cum fratribus; dic mihi quomodo habitem cum ipsis? Respondit ei senex: Observa præ omnibus hoc, ut qualis primo die ingrederis apud ipsos, talis reliquum peragas tempus, et cum quiete adimplebis peregrinationem tuam. Custodi enim, ne quando fiduciam loquendi assumas, dicente Apostolo: Nemo militans Christo, implicat se negotiis sæcularibus.

Aqui se pone vn enxemplo ya dicho enel capitulo.clxxxvij. de vn mancebo que pregunto al abad Agathon de que manera biuiria con los religiosos: y respondiole que parasse mientes de estar conellos tal siempre como el dia que entro: y que enesta manera el acabaria sus dias en reposo y dixole. Avn aguarda que no tomes licencia ni atreuimiento de hablar. Ca ningun cauallero de christo se deue empachar delos negocios del mundo.

2

Item dixit Agathon: Si habitas cum proximo, esto sicut columna lapidea, quæ si injuriatur, non irascitur; si glorificatur, non extollitur.

Otrosi dixo el abad Agathon. Si moras con tu proximo se como vna piedra que si la denuestan no se ensaña/ y si la alaban no se enxalça ni se ensoberuece.

3

Abbas Pimenius abbatem Nesteronem sedentem in cœnobio requisivit, dicens: Unde adeptus es hanc virtutem, frater, ut quotiescunque tribulatio contigit in cœnobio, neque loquaris, neque mediator accedas? Et cum nollet dicere, postea compulsus a sene, dixit: Indulge mihi, abba, quia in principio quando ingressus sum, dixi cogitationi meæ: Ecce. tu et hic asinus estis pares. Sicut enim hic asinus vapulat, et non loquitur; injuriatur, et nihil respondet; ita ergo esto et tu, nam sic dicit et psalmus: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum.

El abad Pimenio pregunto al abad Nestrion. Hermano de donde has alcançado esta virtud que quando acaesce alguna tribulacion y nouedad enel monesterio ni hablas ni te pones enella medianero? y como no le quisiesse dezir cosa del mundo/ despues forçado porel viejo dixole. Padre perdoname/ ca enel principio quando entre dixe a mi pensamiento. Cata que tu y este asno soys vna misma cosa: ca bien como este asno es herido y apaleado y no habla: y denuestanle y no responde; se tu assi/ ca dize el psalmista. Como bestia soy fecho delante de ti: y yo siempre contigo.

4

Cum aliquando gens Mazicorum in Scythi superveniens, multos ex Patribus occidisset, abbas Pimenius una cum alio Patre seniore, nomine Anub, et cum aliis quinque Patribus fugiens inde, venit ad locum qui dicitur Terenuthi; et invenerunt ibi templum antiquum desertum, et manserunt in eo hi septem pariter, donec cognoscerent ubi unusquisque in Ægypto mansurus esset. Decreverunt autem inter se, dicentes: Septimana hac unusquisque requiescat apud se, et alter ad alterum non loquatur. Cum autem id facerent, erat in templo illo statua cujusdam idoli. Abbas ergo Anub exsurgens, mane lapidabat eam in facie; et vespere veniens, dicebat ad eam: Peccavi, indulge mihi. Et sic fecit per totam hebdomadam. Die autem Sabbati, cum venissent pariter, dixit ei abbas Pimenius: Quid voluisti hac tota hebdomada facere, ut homo fidelis diceres idolo, Indulge mihi. Dixit ei senex Anub: Hoc ego propter vos feci; dicite mihi, nunquid quando hoc idolum lapidabam, locutum est aut iratum? aut quando indulgentiam petebam, nunquid exaltavit se aut gloriatum est? Cui abbas Pimenius respondit: Non utique. Tunc dixit senex: Fratres ecce septem sumus, si vultis ergo pariter manere, ut lucrum animæ faciamus, sit idolum nobis istud in exemplum, ne quando injuriatur aliquis, irascatur; ne quando ab eo venia petitur, glorietur, aut extollatur; si autem ita non vultis, unusquisque vadat quo vult. At illi projicientes se in terram, spoponderunt se ita facturos: et sic permanserunt per multos annos, cum magna humilitate et abstinentia, unum ex ipsis facientes dispensatorem. Et erat eis perfectio, et unum desiderium; et quidquid positum esset in mensa, reficiebantur, nullo dicente: Affer nobis illud: aut, Istud nolo comedere. Quatuor siquidem horas dormiebant in nocte, et quatuor psallebant, et quatuor operabantur. In die vero per intervalla horarum officiis divinis insistebant, operantes et legentes, et fundentes folia palmarum, usque ad horam nonam. Post hoc vero victum sibi præparabant, colligentes quasdam herbas terræ.

— omitido en esta traducción —

Texto latino: Verba seniorum, libro VII de las Vitae Patrum, traducido del griego por Pascasio de Dumio para el abad Martín (Martín de Braga), en la edición de H. Rosweyde reproducida en la Patrologia Latina de Migne, t. 73 (reimpresión de 1879), col. 1025–1062, cotejado con los facsímiles; sin las notas ni las remisiones del editor, ni el texto griego del capítulo XLIV dado en las notas. · Traducción castellana anónima: Vitas patrum. Libro de las vidas de los sanctos padres del yermo: segun lo escriuio el glorioso Hieronimo: nueuamente corregido y emendado, Toledo, Juan de Ayala, 1553, edición elegida para esta biblioteca (ortografía de la edición; las abreviaturas se han desarrollado). En este libro la edición abrevia mucho: sustituye muchos dichos, y capítulos enteros, por una remisión a otro capítulo; esos dichos se ofrecen solo en latín, y las frases de remisión no se reproducen. Se dan el prólogo, los títulos de los capítulos y 84 dichos. Una muestra al azar del 10 % se cotejó palabra por palabra con los facsímiles (1,1 errores por 1 000 palabras antes de la corrección; corregidos). Texto de dominio público en Francia (art. L123-1 del Código de la Propiedad Intelectual francés). Transcripción y revisión: Abbatia Sancti Petri de Curte. Señalar un error