Les Paroles des anciens (Verba seniorum, livre VII)
Quelle est l’observance de la discipline spirituelle
Quæ sit observantia spiritualis disciplinæ.
Ce livre n’est pas traduit dans l’édition utilisée ; le latin est donné seul.
Quidam frater requisivit sanctum Serapionem abbatem, habentem sub regimine suo decem millia monachorum, dicens: Alii fratres de cœnobio elegerunt me, ut ego illis præcipiam; ostende mihi quomodo jubes? Respondit Serapion: Durum est meum fortasse imperium. Nam Dominus noster Jesus Christus per Evangelium suum instruit, dicens: Si diligitis me, mandata mea servate. Et cum discipuli de primatu inter se disceptarent, quis eorum esset senior, ait ad eos: Si quis voluerit inter vos major fieri, erit vester minister, et quicunque voluerit in vobis prior esse, erit omnium servus. Petrus apostolus, in epistola sua, monet pastores: Pascite qui in vobis est gregem Dei, providentes, non coacte, sed voluntarie secundum Deum; nec turpis lucri gratia, sed forma estote gregis; et cum apparuerit princeps pastorum, percipietis immarcescibilem gloriæ coronam. Ita facito prius quod præcipis, ut non tantum illis præcepta, sed formulam præbeas, ut tua imitentur exempla. Ne sis mercenarius, sed pastor ovium, quia Salvator noster beatum dixit, quem constituit super familiam suam, ut det illis cibum in tempore.
Interrogavit abbas Moyses abbatem Silvanum, dicens: Potest homo per singulos dies apprehendere conversationis initium? Respondit: Oportet enim apprehendere unumquemque aliquid ex omnibus. Surgens mane, sumat initium sapientiæ: in omni virtute, et in omni mandato Dei, in magna patientia, et longanimitate, et charitate Dei, cum humilitate animæ et corporis, in multa sustentatione et commoratione cellæ, in oratione et deprecatione, cum gemitu, cum puritate cordis et oculorum, et custodia linguæ ac sermonum, in abrenuntiatione rerum materialium, desideriorum carnis, cruciationem habentes in certamine, in continentia spiritali et agone pugnæ, in pœnitentia et luctu, in simplicitate animæ et taciturnitate, in jejuniis et vigiliis nocturnis, in operatione manuum, secundum quod dicit apostolus Paulus, operantes manibus vestris, in fame et siti, in frigore et nuditate, in laboribus et augustiis et persecutionibus, in foveis et speluncis et cavernis. Esto factor verbi, et non auditor tantum, operans talentum in duplum, habens vestem nuptialem, firmatus supra firmam petram. Eleemosyna et fides non te derelinquant. Cogitans esto, omni die mortem vicinam esse: et quasi jam clausus in monumento, nihil de hoc sæculo cures, quia sollicitudo sæculi et cupiditas divitiarum, hæc sunt spinæ, quas Dominus cavere dixit in Evangelio, quæ bonum semen suffocant. Inedia escarum, humilitas et luctus non recedant a te, quia Dominus dissipat ossa hominum sibi placentium. Timor omni hora permaneat in te, sicut scriptum est: Propter timorem tuum, Domine, in utero concepimus, et doluimus, et peperimus spiritum salutis. Hæc ergo, et si qua alia virtus est, in his prospice; et ne te mensures cum magnis, aut justum te æstimes; sed te crede inferiorem esse totius creaturæ, id est, viliorem quovis homine peccatore. Qui se existimat aliquid esse, cum nihil sit, ipse se seducit. Non dijudices proximum, neque despicias aliena delinquentium, sed tua plange peccata, et de nullius hominis actu sollicitus sis. Esto mansuetus spiritu, et non iracundus. Nihil in corde tuo, neque odium, neque contra inimicum aliquid sine causa habeas: neque despicias eum in tribulatione ejus, neque reddas malum pro malo, sed esto pacificus cum omnibus: hoc est vinculum perfectionis. Non te credas malum facienti, neque congaudeas ei qui fecit proximo suo malum. Non detrahas aliis quia Deus judex et testis est in omnibus. Ne oderis aliquem propter peccatum ejus, quia scriptum est: Nolite judicare, ut non judicemini. Dum alium arguis, vide ne pejora committas. Non despicias peccantem, sed ora pro illo, ut Deus illi det conversionem ad pœnitentiam; et si audieris de aliquo quod agat iniqua, responde dicens: Nunquid ego horum sum judex? homo sum peccator, mortuus sum peccatis meis. Mortuus enim causam non habet curare pro aliquo. Qui hæc omnia procurat et cogitat, operarius est omnis justitiæ, dum de Christo redemptore nostro propheta denuntiet, dicens: Ego autem sum vermis, et non homo. Et alius propheta Habacuc dicit: Lapis de pariete clamavit, et scarabeus de ligno loquitur; nos vero dum in multis extollimur, in multis supplantamur. Qui vero hæc custodit, vivit sub gratia et virtute Domini nostri Jesu Christi.
Texte latin : Verba seniorum, livre VII des Vitae Patrum, traduit du grec par Paschase de Dume pour l’abbé Martin (Martin de Braga), dans l’édition d’H. Rosweyde reprise par la Patrologie latine de Migne, t. 73 (réimpression de 1879), col. 1025–1062, relu sur les fac-similés ; sans les notes ni les renvois de l’éditeur, ni le texte grec du chapitre XLIV donné en note. Texte du domaine public en France (art. L123-1 du code de la propriété intellectuelle). Transcription et révision : Abbatia Sancti Petri de Curte. Signaler une erreur